Οι νότες στο κλειδί του Σολ

Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε ότι στη μουσική γραφή χρησιμοποιούνται τέσσερα κλειδιά και κάθε όργανο διαλέγει αυτό που του ταιριάζει. Για τα περισσότερα έγχορδα της ελληνικής οικογένειας οργάνων όπως το μπουζούκι, ο μπαγλαμάς, ο τζουράς κλπ. χρησιμοποιούμε το κλειδί του Σολ. Άρα αξίζει να το ξέρεις απ' έξω.

01Γιατί το κλειδί του Σολ

Το κλειδί του Σολ ταιριάζει στην έκταση των εγχόρδων της ελληνικής μουσικής: οι περισσότερες νότες που παίζουν χωράνε μέσα στις πέντε γραμμές, με όσο γίνεται λιγότερες βοηθητικές. Αν διαβάζεις μια παρτιτούρα για μπουζούκι, ξέρεις ότι θα δεις αυτό το σύμβολο στην αρχή και γι' αυτό είναι χρήσιμο να εξοικειωθείς με το συγκεκριμένο κλειδί.

Σε αυτό το μάθημα ξανακοιτάμε τις νότες του πενταγράμμου με δύο εύκολους μνημονικούς κανόνες: έναν για τις γραμμές κι έναν για τα διαστήματα. Ο στόχος είναι μέχρι το τέλος να ξέρεις να διαβάζεις την ταυτότητα μιας νότας χωρίς να μετράς γραμμές μία-μία.

02Οι 5 γραμμές · Μι Σολ Σι Ρε Φα

Από κάτω προς τα πάνω, οι πέντε γραμμές παίρνουν τα ονόματα Μι, Σολ, Σι, Ρε, Φα. Η δεύτερη γραμμή (το Σολ) είναι η νότα που «κλειδώνει» το ίδιο το κλειδί, και απ' αυτήν προκύπτουν αυτόματα οι υπόλοιπες.

03Τα 4 διαστήματα · Φα Λα Ντο Μι

Ανάμεσα στις πέντε γραμμές υπάρχουν τέσσερα διαστήματα. Από κάτω προς τα πάνω: Φα, Λα, Ντο, Μι. Αυτός ο μνημονικός κανόνας είναι ακόμα ευκολότερος, γιατί ακούγεται σαν λέξη: ΦΑΛΑΝΤΟΜΙ.

04Το μεσαίο Ντο

Μία πολύ σημαντική νότα όμως λείπει από όλα τα παραπάνω: το μεσαίο Ντο (C4 στη διεθνή ονομασία). Δε χωράει μέσα στις πέντε γραμμές του κλειδιού του Σολ. Βρίσκεται μία βοηθητική γραμμή κάτω από την πρώτη γραμμή (το Μι). Όταν δεις μια νότα σε αυτή την «κρεμασμένη» θέση κάτω από το πεντάγραμμο, ξέρεις: είναι το μεσαίο Ντο.

Από εκεί και πέρα, οι νότες ακολουθούν φυσικά τη σειρά που είδες στις προηγούμενες δύο εικόνες: Ντο, Ρε (διάστημα κάτω από την 1η γραμμή), Μι (1η γραμμή), Φα (1ο διάστημα), Σολ (2η γραμμή), κ.ο.κ.