Παύσεις

Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε τις ρυθμικές αξίες που μας λένε πόσο κρατάει η κάθε νότα. Όμως η μουσική δεν είναι μόνο ήχος, είναι και σιωπή. Όταν θέλουμε να μην παίξουμε καθόλου για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, χρησιμοποιούμε παύσεις: σύμβολα που λειτουργούν ακριβώς όπως οι νότες, αλλά αντί να μας λένε «παίξε αυτή τη νότα για τόσο», μας λένε «μην παίξεις τίποτα για τόσο».

01Γιατί υπάρχουν παύσεις

Η σιωπή σε ένα κομμάτι δεν είναι κενό, είναι μέρος του ρυθμού. Δίνει αναπνοή, χτίζει ένταση, ορίζει φράσεις. Σκέψου την αρχή ενός τραγουδιού όπου ένα όργανο μπαίνει μετά από μια στιγμή σιωπής, ή το διάλειμμα ανάμεσα σε δύο φράσεις. Όλα αυτά γράφονται με τις παύσεις.

Ο παλμός δεν σταματάει με μία παύση. Συνεχίζεις να μετράς τους χτύπους με το πόδι ή στο μυαλό σου, απλώς δεν παράγεις ήχο. Όταν τελειώσει η διάρκεια της παύσης, επιστρέφεις πάνω στον παλμό και τη μελωδία, χωρίς να έχεις χάσει τη ροή.

02Κάθε αξία έχει την παύση της

Σε κάθε ρυθμική αξία αντιστοιχεί μια παύση ίδιας διάρκειας. Δες όλα τα ζεύγη μαζί:

Όπως και στις νότες, υπάρχουν και ακόμα μικρότερες παύσεις: τριακοστών δευτέρων και εξηκοστών τετάρτων. Εμφανίζονται σπάνια, σε γρήγορα ή ιδιαίτερα περίπλοκα σημεία. Για το βασικό ρεπερτόριο, οι πέντε παύσεις της εικόνας είναι συνήθως αρκετές.

03Πώς νιώθεις τις παύσεις: το «ες» στο ρυθμικό σολφέζ

Για τις παύσεις στο ρυθμικό σολφέζ κάποιοι δάσκαλοι χρησιμοποιούν τη σιωπή κρατώντας τον χτύπο με το πόδι, άλλοι ψιθυρίζουν ένα μαλακό «shh» ή κάποιον σύντομο ήχο για να γίνεται εμφανές το σημείο όπου δεν ακούγεται η μελωδία.

Στο Kalabortzis χρησιμοποιούμε το ψιθυριστό «ες», μια σύντομη, ανοιχτή συλλαβή, που δεν μπερδεύεται με το τα ή το τι των νοτών. Πες την μία φορά στην αρχή κάθε παύσης και άσε τη σιωπή να τελειώσει τη διάρκεια. Το πόδι σου χτυπάει κανονικά σε όλους τους χτύπους.

04Παράδειγμα

Δες πώς συνδυάζονται νότες και παύσεις σε ένα μέτρο 4/4. Όλες οι νότες είναι Σολ (2η γραμμή) για να μένει η προσοχή στη ρυθμική ροή: