Κεφάλαιο Α' · Μάθημα 06

Παρεστιγμένα και σύζευξη διαρκείας

4 λεπτά ανάγνωσης

Στα προηγούμενα μαθήματα είδαμε τις βασικές ρυθμικές αξίες και τις παύσεις. Όλες αυτές οι αξίες διπλασιάζονται ή υποδιπλασιάζονται: ολόκληρο, μισό, τέταρτο, όγδοο. Αν όμως χρειαστείς μια διάρκεια που δεν βγαίνει με απλούς υποδιπλασιασμούς, για παράδειγμα τρεις χτύπους ή ενάμισι χτύπο, η μουσική γραφή σου δίνει δύο εργαλεία: την τελεία και τη σύζευξη διαρκείας.

01Η τελεία στην παρεστιγμένη νότα

Μια τελεία δίπλα σε μια νότα την κάνει παρεστιγμένη, δηλαδή προσθέτει στη διάρκειά της τη μισή της αρχικής αξίας. Δηλαδή:

  • Μισό παρεστιγμένο = μισό + τέταρτο = 3 χτύποι (συλλαβή τα-α-α).
  • Τέταρτο παρεστιγμένο = τέταρτο + όγδοο = 1½ χτύποι.
  • Όγδοο παρεστιγμένο = όγδοο + δέκατο έκτο = ¾ του χτύπου.

Ο ίδιος κανόνας ισχύει και για τις παύσεις (μια παρεστιγμένη παύση κρατάει 1,5 φορά τη διάρκεια της αρχικής.)

02Συνδυασμοί ρυθμικών αξιών

Δες κάποιους από τους συνδυασμούς που θα συναντήσεις, ομαδοποιημένους ανά συνολική διάρκεια. Οι παρεστιγμένες νότες, που χρησιμοποιούν δικές τους συλλαβές, παρουσιάζονται ξεχωριστά.

2 χτύποι

Κάποιοι από τους συνδυασμούς χωρίς παρεστιγμένες νότες που γεμίζουν 2 χτύπους:

Ρυθμός · συλλαβές · χτύποι
Περιγραφή
τέταρτο + τέταρτο
τέταρτο + ζευγάρι ογδόων
ζευγάρι ογδόων + τέταρτο
τέταρτο + παύση τετάρτου
4 σχήματα 2 χτύπων χωρίς παρεστιγμένες νότες.

Αντίστοιχοι συνδυασμοί με παρεστιγμένες νότες για 2 χτύπους:

Ρυθμός · συλλαβές · χτύποι
Περιγραφή
τέταρτο παρεστιγμένο + όγδοο
όγδοο + τέταρτο παρεστιγμένο
τέταρτο παρεστιγμένο + παύση ογδόου
Σχήματα 2 χτύπων με παρεστιγμένες νότες. Οι πορτοκαλί γραμμές δείχνουν την αναλογία 3:1 σε διάρκεια.

Παρατήρησε ότι χρησιμοποιούμε ταμ αντί για τα. Το κλειστό «μ» κλείνει απότομα τη συλλαβή της παρεστιγμένης νότας, έτσι ώστε αμέσως μετά να ακουστεί η επόμενη μικρότερη νότα ή η παύση.

1 χτύπος

Κάποιοι από τους συνδυασμούς χωρίς παρεστιγμένες νότες που γεμίζουν 1 χτύπο:

Ρυθμός · συλλαβές · χτύποι
Περιγραφή
τέταρτο
ζευγάρι ογδόων
τέσσερα δέκατα έκτα
όγδοο + παύση ογδόου
4 σχήματα 1 χτύπου χωρίς παρεστιγμένες νότες.

Αντίστοιχοι συνδυασμοί με παρεστιγμένες νότες για 1 χτύπο:

Ρυθμός · συλλαβές · χτύποι
Περιγραφή
όγδοο παρεστιγμένο + δέκατο έκτο
δέκατο έκτο + όγδοο παρεστιγμένο
όγδοο παρεστιγμένο + παύση δεκάτου έκτου
Σχήματα 1 χτύπου με παρεστιγμένες νότες. Οι πορτοκαλί γραμμές δείχνουν την αναλογία 3:1 σε διάρκεια.

03Η σύζευξη διαρκείας

Η σύζευξη διαρκείας είναι μια καμπύλη γραμμή που ενώνει δύο νότες ίδιου τονικού ύψους. Δεν τις παίζεις χωριστά αλλά τις παίζεις σαν μία ενιαία νότα με διάρκεια ίση με το άθροισμα των δύο.

Στο ρυθμικό σολφέζ πες τη συλλαβή ή τις συλλαβές της νότας που προκύπτει από την ένωση των δυο νοτών. Η δεύτερη νότα δεν παίρνει δική της συλλαβή.

Η σύζευξη ενώνει δύο νότες ίδιου ύψους σε μία. Δύο τέταρτα δεμένα κρατάνε όσο ένα μισό.

04Σύζευξη πάνω από τη γραμμή του μέτρου

Η σύζευξη διαρκείας γίνεται απαραίτητη όταν η διάρκεια που θέλεις συνεχίζει και στο επόμενο μέτρο (περνάει δηλαδή πάνω από τη γραμμή του μέτρου). Μια παρεστιγμένη νότα δεν μπορεί να σπάσει σε δύο μέτρα, ενώ η σύζευξη το κάνει φυσικά. Αυτός είναι ο λόγος που υπάρχουν και τα δύο εργαλεία αντί για το ένα.

Δες πώς εμφανίζεται σε ένα 4/4:

Στο τέλος του πρώτου μέτρου το τέταρτο δένεται με σύζευξη στο τέταρτο στην αρχή του δεύτερου. Μαζί ηχούν όσο ένα μισό, και η συλλαβή «τα-α» λέγεται μία φορά για τους δύο αυτούς χτύπους που γεφυρώνουν τα δύο μέτρα.

Σύνοψη

  • Μια τελεία δίπλα σε μια νότα ή παύση προσθέτει τη μισή της αρχικής αξίας. Μισό παρεστιγμένο = 3 χτύποι, τέταρτο παρεστιγμένο = 1½ χτύποι.
  • Συλλαβές: μισό παρεστιγμένο μόνο του = τα-α-α. Σε συνδυασμό με μικρότερη νότα οι παρεστιγμένες παίρνουν ταμ (π.χ. ταμ-τι, ταμ-κα).
  • Η σύζευξη διαρκείας ενώνει δύο νότες ίδιου ύψους σε μία ενιαία νότα. Λες τη συλλαβή της πρώτης μία φορά και την κρατάς.
  • Παρεστιγμένο και σύζευξη μπορούν να δώσουν την ίδια διάρκεια. Η σύζευξη χρησιμοποιείται όταν η διάρκεια περνάει πάνω από τη γραμμή του μέτρου.

Θέλεις να τα δουλέψουμε μαζί; Μαθήματα