Κεφάλαιο Γ' · Μάθημα 01

Τι είναι τα διαστήματα

⏱4 λεπτά ανάγνωσης

Μέχρι τώρα κοιτάξαμε τις νότες και τον ρυθμό ξεχωριστά. Τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε τις αποστάσεις ανάμεσά τους. Η απόσταση ανάμεσα σε δύο νότες λέγεται διάστημα, και είναι η βάση για τις κλίμακες και τις συγχορδίες που θα δούμε παρακάτω.

01Τι είναι το διάστημα

Διάστημα είναι η απόσταση ανάμεσα σε δύο νότες. Όσο πιο μακριά είναι η μία νότα από την άλλη, τόσο μεγαλύτερο το διάστημα.

Οι δύο νότες ενός διαστήματος μπορούν να ακουστούν διαδοχικά, οπότε το διάστημα λέγεται μελωδικό, ή ταυτόχρονα, οπότε λέγεται αρμονικό. Το μελωδικό είναι ανοδικό (ανιόν) όταν ανεβαίνει και καθοδικό (κατιόν) όταν κατεβαίνει. Η απόσταση μένει η ίδια, αλλάζει μόνο ο τρόπος που γράφεται.

Το ίδιο διάστημα, τρεις γραφές
Μελωδικό ανοδικό
Μελωδικό καθοδικό
Αρμονικό
Το ίδιο διάστημα τρίτης (Ντο-Μι) με τρεις τρόπους. Στο μελωδικό οι νότες ακούγονται η μία μετά την άλλη, στο αρμονικό ταυτόχρονα.

Το μέγεθος του διαστήματος το δηλώνουμε με έναν αριθμό, τη δευτέρα, την τρίτη, την τετάρτη και ούτω καθεξής. Σε αυτό το μάθημα θα μάθουμε να βρίσκουμε αυτόν τον αριθμό.

02Πώς μετράμε ένα διάστημα

Για να βρεις τον αριθμό, μέτρα τα ονόματα των νοτών από την πρώτη ως τη δεύτερη. Μετράς και τις δύο άκρες, χωρίς να παραλείπεις καμία νότα ανάμεσα.

Από το Ντο ως το Μι: τρίτη
Μετράμε τα ονόματα των νοτών, και τις δύο άκρες: Ντο (1), Ρε (2), Μι (3). Τρεις νότες, άρα το διάστημα Ντο-Μι είναι τρίτη.

Πρόσεξε ότι μετράμε και τις δύο άκρες. Γι' αυτό από το Ντο ως το Ρε, δύο γειτονικές νότες, το διάστημα είναι δευτέρα και όχι πρώτη.

03Τα διαστήματα ως την ογδόη

Με τον ίδιο τρόπο μετράμε όλα τα διαστήματα μέσα σε μία οκτάβα. Ξεκινώντας από μία νότα, να πώς ονομάζεται η απόσταση ως κάθε επόμενη.

Τα διαστήματα από το Ντο
Από το Ντο προς τα πάνω: πρώτη, δευτέρα, τρίτη, τετάρτη, πέμπτη, έκτη, εβδόμη, ογδόη. Κάθε φορά μετράμε και τις δύο άκρες.

Όταν οι δύο νότες είναι ίδιες, το διάστημα λέγεται πρώτη (ή ταυτοφωνία). Όταν φτάνουμε πάλι στο ίδιο όνομα μία οκτάβα ψηλότερα, λέγεται ογδόη (ή οκτάβα).

Τα διαστήματα δεν σταματούν στην ογδόη. Υπάρχουν και μεγαλύτερα, η ενάτη, η δεκάτη κ.ο.κ., που μετριούνται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

04Ίδιος αριθμός, διαφορετικό μέγεθος

Ο αριθμός από μόνος του δεν μας λέει όλη την ιστορία. Δύο διαστήματα τρίτης, για παράδειγμα, μπορεί να μην είναι ακριβώς ίσα, το ένα να είναι λίγο μεγαλύτερο από το άλλο. Αυτές τις λεπτές διαφορές, το είδος του διαστήματος, θα τις δούμε στο επόμενο μάθημα.

Σύνοψη

  • Το διάστημα είναι η απόσταση ανάμεσα σε δύο νότες.
  • Το μετράμε μετρώντας ονόματα νοτών, και τις δύο άκρες, χωρίς να παραλείπουμε καμία.
  • Από το Ντο ως το Μι μετράμε Ντο-Ρε-Μι, άρα τρίτη.
  • Τα διαστήματα ως την οκτάβα: πρώτη, δευτέρα, τρίτη, τετάρτη, πέμπτη, έκτη, εβδόμη, ογδόη.
  • Ο αριθμός δείχνει το μέγεθος. Το είδος το αναλύουμε στο επόμενο μάθημα.

Θέλεις να τα δουλέψουμε μαζί; Μαθήματα