Πώς βρίσκουμε ένα διάστημα

Ξέρουμε πια τι είναι το μέγεθος, το είδος και η αναστροφή. Ώρα να τα βάλουμε όλα μαζί σε μια απλή μέθοδο, που δουλεύει για κάθε διάστημα.

01Δύο βήματα, πάντα με τη σειρά

Κάθε διάστημα έχει δύο χαρακτηριστικά, οπότε το βρίσκεις σε δύο βήματα. Πρώτα το μέγεθος, μετρώντας τα ονόματα των νοτών. Έπειτα το είδος, μετρώντας τους τόνους και τα ημιτόνια.

Δεν έχει σημασία αν οι νότες ακούγονται μαζί ή χωριστά, ούτε αν ανεβαίνουν ή κατεβαίνουν. Το διάστημα μετριέται το ίδιο.

02Παραδείγματα αναγνώρισης

Ας δοκιμάσουμε τη μέθοδο σε τρία διαστήματα μικρότερα από έκτη: ένα αρμονικό, ένα μελωδικό ανοδικό κι ένα μελωδικό καθοδικό. Και στα τρία δουλεύουμε με τον ίδιο τρόπο.

Η ίδια μέθοδος, τρεις γραφές

Αρμονικό · Ντο-Σολ

πέμπτη καθαρή 5Κ

Μελωδικό ανοδικό · Ρε-Φα

τρίτη μικρή 3μ

Μελωδικό καθοδικό · Λα-Μι

τετάρτη καθαρή 4Κ

Στο αρμονικό Ντο-Σολ μετράμε πέντε ονόματα (Ντο-Ρε-Μι-Φα-Σολ) και 3½ τόνους, άρα πέμπτη καθαρή. Στο ανοδικό Ρε-Φα, τρία ονόματα και 1½ τόνο, άρα τρίτη μικρή. Στο καθοδικό Λα-Μι η φορά δεν αλλάζει τίποτα: τέσσερα ονόματα και 2½ τόνοι, άρα τετάρτη καθαρή. Τους τόνους κάθε είδους μπορούμε να τους δούμε στον πίνακα των ειδών.

03Τα μεγάλα διαστήματα: το κόλπο της αναστροφής

Όσο μεγαλώνει το διάστημα, τόσο πιο κουραστικό γίνεται το μέτρημα των τόνων. Εδώ βοηθάει η αναστροφή. Ας το δούμε σε τρία βήματα, με το Ρε-Ντο, μια εβδόμη.

Αναστρέφω για να βρω εύκολα

Το ζητούμενο · Ρε-Ντο

εβδόμη ;

Αναστροφή · Ντο-Ρε

δευτέρα μεγάλη (2Μ)

1. Αναστρέφουμε. Το Ρε-Ντο γίνεται Ντο-Ρε.
2. Βρίσκουμε το μικρό. Το Ντο-Ρε μετριέται εύκολα και είναι μια δευτέρα μεγάλη (2Μ).
3. Γυρνάμε με τον κανόνα του 9. Το αντίστροφο μέγεθος γίνεται εβδόμη (9−2) και το μεγάλο γίνεται μικρό. Άρα το αρχικό ζητούμενο διάστημα Ρε-Ντο είναι εβδόμη μικρή (7μ).

04Το αντίστροφο: πώς γράφουμε ένα διάστημα

Άλλες φορές ξέρεις το διάστημα και ψάχνεις τη νότα. Η μέθοδος είναι η ίδια, ανάποδα. Έστω θέλουμε μια τρίτη μεγάλη πάνω από το Σολ.

Τρίτη πάνω από το Σολ

1. Βρίσκουμε το όνομα. Μετράμε τρία ονόματα από το Σολ, Σολ-Λα-Σι, οπότε η νότα είναι κάποιο Σι.
2. Ρυθμίζουμε το είδος. Το Σολ-Σι χωράει 2 τόνους, άρα είναι ήδη τρίτη μεγάλη. Η νότα που θέλουμε είναι το Σι.

Αν θέλαμε τρίτη μικρή αντί για μεγάλη, θα έπρεπε να μικρύνουμε το διάστημα κατά ένα ημιτόνιο, βάζοντας μια ύφεση: Σι♭.