Οι τρόποι της μείζονας κλίμακας

Η μείζονα και η φυσική ελάσσονα έχουν τις ίδιες νότες, το ξέρεις από τις σχετικές κλίμακες. Το ίδιο κόλπο δουλεύει και από τις άλλες πέντε βαθμίδες.

01Η ίδια κλίμακα, άλλο σπίτι

Οι νότες της Ντο μείζονας είναι Ντο Ρε Μι Φα Σολ Λα Σι. Αν τις παίξεις από το Ρε ως το επόμενο Ρε, χωρίς να αλλάξεις καμία, το αυτί σου παίρνει το Ρε για τονική. Η σειρά των τόνων και των ημιτονίων έχει αλλάξει (Τ-Η-Τ-Τ-Τ-Η-Τ αντί για Τ-Τ-Η-Τ-Τ-Τ-Η), οπότε αλλάζει και ο χαρακτήρας: αυτή η κλίμακα είναι ο Δωρικός τρόπος.

Ο Ρε Δωρικός: οι νότες της Ντο μείζονας από το Ρε

Με τον ίδιο τρόπο, από κάθε βαθμίδα της μείζονας βγαίνει ένας τρόπος. Επτά βαθμίδες, επτά τρόποι, με ονόματα από τις αρχαίες ελληνικές φυλές (τα ονόματα ταξίδεψαν μέσα από τη μεσαιωνική μουσική και δεν αντιστοιχούν στις αρχαίες κλίμακες).

02Οι επτά τρόποι

Οι τρόποι της μείζονας

ΤρόποςΑπό τη βαθμίδαΔιαστήματα · ίδιος με

Ιωνικός1ηΤ-Τ-Η-Τ-Τ-Τ-Η · ματζόρε

Δωρικός2ηΤ-Η-Τ-Τ-Τ-Η-Τ

Φρυγικός3ηΗ-Τ-Τ-Τ-Η-Τ-Τ · ουσάκ

Λυδικός4ηΤ-Τ-Τ-Η-Τ-Τ-Η

Μιξολυδικός5ηΤ-Τ-Η-Τ-Τ-Η-Τ · ραστ στην κατιούσα

Αιολικός6ηΤ-Η-Τ-Τ-Η-Τ-Τ · φυσικό μινόρε

Λοκρικός7ηΗ-Τ-Τ-Η-Τ-Τ-Τ

03Φωτεινοί και σκοτεινοί

Ο πιο εύκολος τρόπος να τους θυμάσαι είναι να τους συγκρίνεις με τις δύο κλίμακες που ξέρεις. Τρεις είναι μείζονες στο άκουσμα, γιατί έχουν μεγάλη τρίτη: ο Ιωνικός είναι η ίδια η μείζονα, ο Λυδικός είναι μείζονα με αυξημένη 4η (Ντο Λυδικός: Φα♯), ο Μιξολυδικός είναι μείζονα με χαμηλωμένη 7η (Ντο Μιξολυδικός: Σι♭).

Τρεις είναι ελάσσονες, με μικρή τρίτη: ο Αιολικός είναι η ίδια η φυσική ελάσσονα, ο Δωρικός είναι ελάσσονα με υψωμένη 6η (Ντο Δωρικός: Λα αντί για Λα♭), ο Φρυγικός είναι ελάσσονα με χαμηλωμένη 2η (Ντο Φρυγικός: Ρε♭).

Ο έβδομος, ο Λοκρικός, έχει μικρή τρίτη και επιπλέον ελαττωμένη 5η, οπότε η τονική του συγχορδία είναι ελαττωμένη και δεν «κάθεται» πουθενά. Στην πράξη ακούγεται σπάνια ως κλίμακα ενός κομματιού.

Ντο Λυδικός και Ντο Μιξολυδικός: η μείζονα με μία νότα αλλαγμένη

04Τρόποι και δρόμοι

Τρεις από τους επτά τους έχεις ήδη συναντήσει με άλλο όνομα στον κατάλογο των δρόμων: ο Ιωνικός είναι ο ματζόρε, ο Φρυγικός είναι ο ουσάκ, και ο Αιολικός είναι το φυσικό μινόρε. Ο Μιξολυδικός είναι ο ραστ όπως παίζεται στην κατιούσα, με τη χαμηλωμένη 7η σε όλη τη διαδρομή. Οι υπόλοιποι τρεις, ο Δωρικός, ο Λυδικός και ο Λοκρικός, δεν έχουν δίδυμο δρόμο (αν και κάποιοι μουσικοί λένε τον Δωρικό «Κιουρντί»).

Και τους επτά τους βρίσκεις στην καρτέλα «Δρόμοι» της σελίδας του τετράχορδου και του τρίχορδου, στην οικογένεια «Τρόποι της μείζονας», με τις ίδιες προβολές και δακτυλισμούς όπως οι δρόμοι.