Μείζονα κλίμακα

Στο κεφάλαιο για τα διαστήματα είδαμε ότι κάθε βήμα ανάμεσα σε δύο νότες έχει ένα μέγεθος. Μια κλίμακα δεν είναι τίποτα άλλο από μια σειρά νοτών που χτίζεται βήμα-βήμα, με συγκεκριμένα διαστήματα ανάμεσά τους.

01Τι είναι η κλίμακα

Μια κλίμακα είναι μια σειρά νοτών που ξεκινά από μια νότα και φτάνει στην οκτάβα της, ανεβαίνοντας σε σταθερά σκαλοπάτια. Κάθε σκαλοπάτι έχει συγκεκριμένο μέγεθος, και η σειρά αυτών των μεγεθών καθορίζει τον χαρακτήρα της κλίμακας.

Η πιο γνωστή κλίμακα στη δυτική μουσική είναι η μείζονα. Την αναγνωρίζεις αμέσως: είναι η κλίμακα που ακούγεται φωτεινή και χαρούμενη, αυτή που λέμε «Ντο Ρε Μι Φα Σολ Λα Σι Ντο».

02Το μοτίβο τόνων και ημιτονίων

Η μείζονα κλίμακα ακολουθεί πάντα το ίδιο μοτίβο: Τόνος, Τόνος, Ημιτόνιο, Τόνος, Τόνος, Τόνος, Ημιτόνιο, σύντομα Τ-Τ-Η-Τ-Τ-Τ-Η. Τα δύο ημιτόνια πέφτουν πάντα στο ίδιο σημείο: ανάμεσα στην 3η και 4η βαθμίδα, και ανάμεσα στην 7η και 8η βαθμίδα.

Η Ντο μείζονα και τα σκαλοπάτια της

03Γιατί λέγεται μείζονα

Το όνομα «μείζονα» προέρχεται από το χαρακτηριστικό διάστημα της κλίμακας. Αν μετρήσεις από την 1η ως την 3η νότα (τονική προς μέση), θα βρεις μια τρίτη μεγάλη, που χωράει δύο τόνους. Αυτό το διάστημα, η τρίτη μεγάλη, είναι που δίνει στη μείζονα κλίμακα το «ανοιχτό», φωτεινό άκουσμά της.

Αντίθετα, η ελάσσονα κλίμακα έχει τρίτη μικρή από την τονική, και γι' αυτό ακούγεται σκοτεινότερη. Αυτή τη διαφορά θα τη δούμε αναλυτικά στο επόμενο μάθημα.

04Η ίδια κλίμακα από άλλη νότα

Το μοτίβο Τ-Τ-Η-Τ-Τ-Τ-Η μένει ακριβώς ίδιο όπου κι αν ξεκινήσεις. Αν θες να παίξεις μείζονα από το Σολ, ακολουθείς το ίδιο μοτίβο. Μόνο που στο 7ο σκαλοπάτι (ανάμεσα στην 6η και 7η βαθμίδα) χρειάζεσαι τόνο, κι αυτό σημαίνει ότι το Φα πρέπει να γίνει Φα♯. Χωρίς την αλλοίωση, το μοτίβο θα έσπαγε και η κλίμακα δεν θα ακουγόταν μείζονα.

Η Σολ μείζονα κρατάει το ίδιο μοτίβο